Zgodnie z art 46.1.2 Ustawy o ochronie przyrody ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących na terenie kraju lub innych państw członkowskich Unii Europejskiej rzadkich, endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na podstawie przepisów umów międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk i ostoi, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i
genetycznej.

Nadleśnictwo zachęca do zapoznania się z przepisami dot. ochrony gatunkowej, akty wykonawcze zamieszczono w załącznikach do niniejszego artykułu (poniżej). 

Według obowiązujących rozporządzeń ustalono listy gatunków roślin, grzybów i zwierząt występujących na terenie Nadleśnictw Miradz, które są:
• chronione częściowo,
• chronione ściśle,
• chronione ściśle, ale wymagają ochrony czynnej.

W nadleśnictwie regularnie występuje i gniazduje bielik (Haliaeetus albicilla). Jest to największy gatunek szponiasty gnieżdżący się w naszym kraju i jeden z największych w Europie. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, bielik znajduje się w grupie gatunków, dla których wymagane jest ustalenie stref ochrony wokół miejsc rozrodu (załącznik nr 5 do rozporządzenia).

Strefa ochrony całorocznej to zwykle promień 200 metrów od gniazda bielika, strefa ochrony okresowej (od 1 stycznia do 31 lipca) obejmuje promień do 500 metrów.

     Zgodnie z obowiązującym prawem w nadleśnictwie ustanowione zostały strefy ochrony wokół zinwentaryzowanych gniazd opisywanego gatunku.

  
Pierwiosnek lekarski -  niegdyś gat. chroniony, od października 2014 r. wykreślony z listy roślin chronionych (fot. J. Rojewski)

Orlik pospolity (fot. P. Kaczorowski)

     Jednocześnie leśnicy informują, że zgodnie z art. 60 ust. 6 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody bez zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w strefie ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt, zabrania się:

1. przebywania osób, z wyjątkiem właściciela nieruchomości objętej strefą ochrony oraz osób sprawujących zarząd i nadzór nad obszarami objętymi strefą ochrony, oraz osób wykonujących prace na podstawie umowy zawartej z właścicielem lub zarządcą;

2. wycinania drzew lub krzewów;

3. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli nie jest to związane z potrzebą ochrony poszczególnych gatunków;

4.  wznoszenia obiektów, urządzeń i instalacji.

     Ponadto w naszym nadleśnictwie stwierdzono występowanie wielu szczególnie cennych i rzadkich w kraju gatunków fauny i flory, w tym podlegających ochronie około 150 gatunków ptaków, 14 gatunków ssaków, 16 gatunków płazów i gadów, kilka gatunków bezkręgowców, 49 gatunków roślin naczyniowych oraz 11 gatunków porostów i grzybów.

  
Marzanka wonna - niegdyś gat. chroniony, od października 2014 r. wykreślona z listy roślin chronionych (fot. P. Kaczorowski)

Jeśli chodzi o chronione gatunki występujące w Nadleśnictwie Miradz to warto wymienić m.in. następujące gatunki roślin:

• wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum,
• widłaki Lycopodiaceae,
• kosaciec syberyjski Iris sibirica,
• jarząb brekinia Sorbus torminalis,
• naparstnica zwyczajna Digitalis grandiflora,
• dziewięćsił bezłodygowy Carlina acaulis,
• podkolan biały Platanhera bifolia,
• lilia złotogłów Lilium martagon,
• listera jajowata Listera ovata,
• orlik pospolity Aquilegia vulgaris itd.

• zwierząt: czerwończyk nieparek, mrówka rudnica, mrówka ćmawa, 
• płazów: żaba moczarowa, traszka zwyczajna, 
• ptaków: bocian czarny, bielik, jastrząb, gągoł, lelek, żuraw, kania ruda i inne ...
• ssaków: bóbr europejski, mroczek późny, jeż europejski, wydra, nocek duży, karlik malutki, gacek brunatny, wiewiórka pospolita, ryjówka aksamitna, kret i inne ...

  
Widłak jałowcowaty (fot. J. Rojewski)

Nadleśnictwo zarządzające mieniem Skarbu Państwa stosuje wymagania dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej, które uwzględniają potrzebę zapobiegania:

1) w odniesieniu do gatunków wymienionych w załączniku IV dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory w ich naturalnym zasięgu:

a) celowemu chwytaniu lub zabijaniu dziko występujących okazów tych gatunków,

b) celowemu niepokojeniu okazów tych gatunków, w szczególności w okresie rozrodu, wychowu młodych, snu zimowego i migracji,

c) celowemu niszczeniu lub wybieraniu jaj okazów tych gatunków,

d) pogarszaniu stanu lub niszczeniu terenów rozrodu lub odpoczynku okazów tych gatunków,

e) celowemu zrywaniu, zbieraniu, ścinaniu, wyrywaniu lub niszczeniu dziko występujących roślin w naturalnym zasięgu okazów tych gatunków;

2) w odniesieniu do chronionych gatunków ptaków:

a) umyślnemu zabijaniu okazów tych gatunków,

b) umyślnemu niszczeniu lub uszkadzaniu gniazd i jaj okazów tych gatunków lub usuwaniu ich gniazd,

c) umyślnemu płoszeniu tych ptaków, w szczególności w okresie lęgowym i wychowu młodych, jeżeli mogłoby to wpłynąć na zachowanie właściwego stanu ochrony gatunku tych ptaków.

Poniżej znajdują się akty wykonawcze dotyczące ochrony gatunkowej w tym także Rozporządzenie MKiŚ w sprawie wymagań dobrej praktyki gospodarki leśnej.